Edebiyat ile İlgili Kompozisyon

Edebiyat ile İlgili Kompozisyon 1

İnsanların, duygu ve düşüncelerini dili en güzel şekilde kullanarak ve estetik amacı güderek sözlü veya yazılı olarak ifade etmesi edebiyat olarak tanımlanabilir. Edebiyat kavramındaki en önemli noktalar dil ve estetiktir. Edebiyat yapmış olmak için hem dili güzel ve etkili kullanmak hem de ortaya estetik bir unsur çıkarmış olmak gerekir. Edebiyat sözlü de olabilir yazılı da.

Anlatılmak istenen bir durumun, olayın, duygunun veya düşüncenin en güzel ve en etkili şekilde ifade edilmesi, paylaşılması edebiyat sayesinde olmaktadır. Bazen bir insana saatler harcayarak verebileceğiniz bir mesajı tek bir şiirler hatta tek bir dörtlük ile verebilirsiniz. Edebiyatın bir özelliği de öz olmasıdır. dikkat edilirse burada sadece öz kavramından bahsedilmektedir. ”Öz”ün kullanıldığı yerlerde, bir alışkanlık olsa gerek, ”az” kavramı da kullanılmaktadır. Oysa edebi eser kısa ve öz olmak zorunda değildir. Uzun ve öz de olabilir. ancak ne olursa olsun öz olması şarttır. Edebiyat, kimi zaman bir şiirde yerini alır, kimi zaman bir romanda yahut hikayede. Nerede olursa olsun güzel ve hoştur, etkilidir. Edebiyat, aynı zamanda bir bilimdir de; zira onun da belli bir sistemi, belli kural ve kaideleri vardır. Yazdığınız her metin edebiyat özelliği göstermez. Yukarıda da belirttiğimiz gibi o metnin her şeyden önce estetik bir özelliğe sahip olması, öz olması ve dilinin son derece etkileyici ve açık olması gerekir. Edebiyat, sıradan olanı sıradışılaştırmaktır.

Her insan bir şeyler yazabilir; lakin her insan edebiyat yapamaz. Günlük bir olayı bir çocuk da kaleme alabilir, hiç okumamış biri de, bir edebiyatçı da. Hepsi için içerik aynı olsa da üslup, işi tamamen değiştirecektir. Estetik kabiliyete, dili kullanma gücüne sahip olan edebiyat yapmış olacaktır, diğerleri ise sadece bir bilgi yazısı yazmış olacaktır.

Edebiyat ile İlgili Kompozisyon 2

İnsan, düşündüklerini ve hissettiklerini başkalarına anlatmak ister. Bazen bunu konuşarak yapar, bazen de yazarak. İşte bu anlatma isteği zamanla daha düzenli ve etkili bir hale gelmiştir. Edebiyat dediğimiz şey de aslında bu anlatımın daha özenli ve dikkatli yapılmış biçimidir. Yani insanın içinden geçenleri başkalarına ulaştırma çabasıdır.

Günlük hayatta hepimiz bir şeyler anlatırız. Okulda yaşadığımız bir olayı arkadaşımıza anlatırken bile kelimeleri seçeriz. Çünkü karşımızdaki kişinin bizi anlamasını isteriz. Aynı durum yazarken de geçerlidir. Basit bir cümle ile söylenen bir söz bazen pek etkili olmaz. Ama aynı düşünce daha dikkatli kurulmuş bir cümleyle anlatıldığında insanın içinde farklı bir his bırakır. Mesela birine “Seni özledim” demek başka, bu duyguyu daha içten bir şekilde anlatmak başkadır. İşte edebiyat bu farkı ortaya çıkarır.

Edebiyat sadece duyguları anlatmakla kalmaz, insanın düşünmesini de sağlar. Okuduğumuz bir hikayede kendimizi kahramanın yerine koyarız. Onun yaşadığı olayları sanki biz yaşıyormuşuz gibi hissederiz. Bu da bize farklı bakış açıları kazandırır. Bir roman okurken bazen bir karakterin yaptığı hatayı görürüz ve “Ben olsam böyle yapmazdım” deriz. Böylece farkında olmadan kendi davranışlarımızı da gözden geçiririz.

Şiirler de edebiyatın önemli bir parçasıdır. Kısa olmalarına rağmen insanı derinden etkileyebilirler. Bazen birkaç dizeyle anlatılan bir duygu, uzun uzun yazılmış bir yazıdan daha güçlü olur. Bu da dilin ne kadar etkili kullanılabildiğini gösterir. Demek ki mesele sadece ne söylediğimiz değil, nasıl söylediğimizdir.

Edebiyatın bir başka yönü de insanların birbirini daha iyi anlamasına yardımcı olmasıdır. Farklı yerlerde yaşayan, farklı hayatlar süren insanların düşüncelerini öğreniriz. Böylece dünyaya daha geniş bir açıdan bakmayı öğreniriz. Sadece kendi yaşadıklarımızla sınırlı kalmayız.

Kısacası edebiyat, insanın kendini ifade etme yoludur. İyi kullanıldığında hem anlatanı hem de dinleyeni etkiler. Bu yüzden okuyan, yazan ve düşünen insanlar olmak gerekir. Çünkü kelimeler doğru kullanıldığında insanın dünyasını değiştirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular