Düşünce Özgürlüğü ile İlgili Kompozisyon

Düşünce Özgürlüğü ile İlgili Kompozisyon 1

İnsanların, duygu ve düşüncelerini hiçbir baskı altında kalmadan ve kimseye zarar vermeden açıklaması, düşünce özgürlüğü olarak tanımlanabilir. Demokratik ve çağdaş bir ülkede olması gereken temel hak ve özgürlüklerden birisi de düşünce özgürlüğüdür. Düşünce özgürlüğünün kısıtlandığı, düşüncelerini ifade eden insanların yargılandığı veya cezalandırıldığı toplumlarda gerçek bir kalkınma veya gelişmişlikten söz etmek mümkün değil.

Demokrasi, eşitlik, şeffaflık ilkelerini benimsemiş bir toplumda düşüncelerin açıkça ifade edilebilmesi şarttır. Başka insanlara zarar vermediği müddetçe, hiç kimse, düşünceleri, inançları veya duyguları yüzünden kınanamaz ve cezalandırılamaz. Elbette ki düşünce özgürlüğü, bir kişi veya zümreye karşı hakaret etme, küçük düşürme hakkı vermez. Ancak genel ahlak kurallarını çiğnememek kaydıyla, herkes toplumun veya sistemin gidişatı üzerine fikirlerini açıklayabilir, paylaşabilir. Bu özgürlüğün kullanılmadığı toplumlarda insanlar sindirilmiş, korkutulmuş demektir. Bu da ters giden gidişata razı olmak, daha doğrusu boyun eğmek demektir. Bir kere böyle bir durum yaşandı mı o toplumun bir daha ayağa kalkması çok güç olur. Cumhuriyetçi, demokrasi ülkelerinde devlet yönetiminde birden fazla partinin bulunması düşünce özgürlüğünün sonucudur. Özellikle ülkeyi yöneten insanların olumsuz taraflarının eleştirilmesi, onların sahip olduğu görüş ve inançların tersinin ifade edilmesi gayet tabii karşılanmalıdır. Daha iyiyi, daha faydalıyı bulmak için bu şarttır.

Dünyadaki genel yasalara göre de düşünce özgürlüğü herkesin hakkıdır. Ancak sindirilmiş ve ezilmiş toplumlarda bu hakkın kullanıldığını söylemek pek de mümkün değildir. Bu hakkın kullanılmadığı toplumlar, ölüme, parçalanmaya terk edilmiş gibidir.

Düşünce Özgürlüğü ile İlgili Kompozisyon 2

İnsanları diğer canlılardan ayıran özelliklerden biri düşünebilmesidir. Her insan olaylara farklı gözle bakar, farklı sonuçlara ulaşır ve kendi fikirlerini oluşturur. Bu fikirlerin korkmadan söylenebilmesi ise düşünce özgürlüğü sayesinde mümkün olur. İnsanların düşüncelerini rahatça dile getirebildiği yerlerde daha sağlıklı bir iletişim ortamı oluşur.

Bir sınıfta öğrencilerin bazı şeyleri söylemeye çekindiğini düşünelim. Kimse soru sormuyor, fikrini paylaşmıyor ve hata yapmaktan korkuyor. Böyle bir ortamda öğrenmek zorlaşır. Oysa öğrenciler düşüncelerini rahatça ifade edebildiğinde hem ders daha verimli geçer hem de farklı bakış açıları ortaya çıkar. Toplumlar için de durum buna benzer. İnsanlar konuşabildiğinde sorunlar daha kolay fark eder ve çözüm yolları bulunabilir. Düşünce özgürlüğü, herkesin aynı şeyi düşünmesi anlamına gelmez. Tam tersine, farklı görüşlerin var olabilmesini sağlar. Bir konuda farklı fikirlerin ortaya çıkması bazen tartışmalara yol açar. Fakat saygı sınırları korunduğu sürece bu durum faydalıdır. Çünkü insan, kendi düşüncesinden başka düşünceleri de duydukça olaylara daha geniş açıdan bakmayı öğrenir.

Tarih boyunca yeni fikirler ortaya atan birçok kişi ilk zamanlarda eleştirilmiştir. İnsanlar alıştıkları düşüncelerin dışına çıkmak istemeyebilir. Ancak bugün kullandığımız birçok bilgi ve buluş, bir zamanlar farklı düşünüp bunu dile getiren insanların çalışmaları sayesinde ortaya çıkmıştır. Eğer herkes susmayı tercih etseydi, birçok alanda ilerleme çok daha yavaş olurdu.

Elbette düşünce özgürlüğü kullanılırken başkalarının haklarına da dikkat edilmelidir. Fikirler söylenirken kırıcı sözlerden ve hakaretten kaçınılmalıdır. İnsanlar aynı görüşte olmak zorunda değildir. Önemli olan, farklı düşüncelere rağmen birbirini dinleyebilmektir. Düşüncelerini özgürce ifade edebilen insanlar daha açık bir iletişim kurar. Farklı fikirlerin konuşulabildiği ortamlar da daha canlı ve üretken olur. Bu nedenle herkesin kendi düşüncesini saygılı bir şekilde dile getirebildiği bir ortam oluşturmak hepimizin sorumluluğudur.

Dipnot

Voltaire: “Düşüncenize katılmıyorum, fakat onu söyleme hakkınızı ölümüne kadar savunurum.”
John Stuart Mill: “Bir düşünce susturuluyorsa, o düşünce doğru olabilir. Eğer doğruysa, insanlık gerçeği öğrenme fırsatını kaybeder.”
Sokrates: “Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.”
George Orwell: “Özgürlük, insanların duymak istemedikleri şeyleri söyleyebilme hakkıdır.”
Mustafa Kemal Atatürk: “Fikirler, zorla ve şiddetle asla öldürülemez.”

Sıkça Sorulan Sorular