Ayranım Ekşidir Diyen Olmaz Kompozisyon
İnsanlar kendi kusurlarını, hatalarını görmez veya görseler bile kabul etmezler. Aynı şekilde sahibi oldukları mallar kötü olsa bile, onların iyi, kaliteli olduğunu söyler, kendilerini bile kandırmaya çalışırlar.
İnsanların öyle bir yapısı vardır ki, başkalarında sürekli bir kusur arayışları oldukları halde, kendilerindeki kusurları asla görmezler. Bu kusurları veya hataları başkaları kendisine anlatacak olsa, buna tahammül edemez, yaygarayı koparırlar. Dost seçmekte, eş seçmekte de bu durum geçerlidir. Örneğin kendisi de dört dörtlük olmayan biri, dört dörtlük dost arar; çünkü kendisindeki hataları görmez ve kendisini kusursuz sanır. Yine çok yakışıklı bir eş isteyen çirkin bir kız, kendi çirkinliğini görmez yani ayranım ekşidir demez.
Bu durum ticaret alanında kendini daha fazla göstermektedir. Elindeki malı satarken onun kötü özelliklerinden de bahseden pek kimse olmaz. Böyle biri olsa bile, insanlar içten içe onunla alay ederler. Halbuki dürüst olmak gerekir. Kendi kusurlarını da görüp düzeltmeye çalışmak ve başkasından gelen eleştirilere açık olmak gerekir.
Geçen yaz mahallemizde küçük bir pazar kurulmuştu. Annemle birlikte domates almak için tezgâhların arasında dolaşıyorduk. Bir satıcı kendi domateslerini öve öve bitiremiyordu. “Bunlar bahçeden yeni geldi, en iyisi bunlar,” diyordu. Fakat kasanın alt tarafındaki domateslerin bir kısmı ezilmiş ve yumuşamıştı.
Annem satıcıya ezik domatesleri gösterince adam hemen savunmaya geçti. “Onlar ezik değil, çok olgun,” dedi. Sonra başka tezgâhtaki domatesleri kötülemeye başladı. Oysa herkes kendi gözleriyle durumu görüyordu. Satıcı malındaki kusuru kabul etseydi belki daha güvenilir görünecekti. Ama hatasını örtmeye çalıştıkça sözleri daha da inandırıcılığını kaybetti.
O gün “Ayranım ekşidir diyen olmaz” sözünün ne anlama geldiğini daha iyi anladım. İnsan bazen kendi malındaki kusuru görmek istemez. Hatasını kabul etmek yerine kendini haklı çıkarmaya çalışır. Oysa insanın değeri kusursuz görünmesinde değil, kusurunu fark edip dürüstçe kabul edebilmesindedir.