ÖZET
Kısaca Hayatı
Muallim Naci 1850 yılında İstanbul’da doğdu. Asıl adı Ömer olan Muallim Naci, babası vefat ettikten sonra Varna’ya dayısının yanına gitti. Varna’da aldığı medrese öğreniminden sonra Varna Rüştiyesi’nde öğretmenlik yaptı. Sait Paşa’nın özel kâtipliği görevinde de bulundu ve Rumeli ile Anadolu’nun pek çok kentini gezdi. 1867 yılından itibaren ilk şiirlerini yazmaya başladı. Şiirlerini yazarken takma ad olarak Naci’yi kullandı. İstanbul’a gelerek memuriyetten ayrıldı. Tercüman-ı Hakikat gazetesinin edebiyat sayfasını yönetti. Gazelleriyle üne kavuşan şair, eski tarz gazellerini Mesud-ı Harabi takma adıyla yayımladı. Mecmua-i Muallim dergisini çıkardı ve bunun yanı sıra Tarik, Saadet, İmdadü’l-Midad, Mirsat ve Mürüvvet dergilerinde yazılarını yayımlamaya devam etti. 13 Nisan 1893 yılında hayatını kaybetti.
Eserleri
Şiirleri: Sümbüle, Köylü Kızların Şarkısı, Ateşpâre, Fürûzan, Şerâre, Dicle
Eleştirileri: Yazmış Bulundum, Demdeme
Tiyatro: Hamiyet, Heder
Sözlük: Lûgat-i Naci
Hatıra: Ömer’in Çocukluğu
UZUN
Muallim Naci Hayatı Uzun
1850 yılında İstanbul’da doğdu. Medrese eğitimi alan Muallim Naci, Varna Rüştiyesi’nde öğretmenlik yaptı ve Sait Paşa’nın kâtibi olarak görev aldı. Memuriyet yaşamına son verdikten sonra edebiyata yöneldi. Tercüman-ı Hakikat gazetesinde edebiyat sayfa yöneticisi oldu. Galatasaray Lisesi ile Mekteb-i Hukuk’ta edebiyat öğretmenliği yaptı. Aruz ölçüsünü kullandı. Sanat yaşamıyla Servetifünun sanatçılarını etkileyen bir şair olmuştur.
Dönemde yeni edebiyat tarzının ağırlık kazanmasıyla eski edebiyat temsilcilerinden biri olarak değerlendirildi. Muallim Naci, etrafındaki genç şairlerle sürekli tartışma içinde olmuştur. Aynı zamanda Recaizade Mahmut Ekrem ile yaptığı tartışmalar Türk edebiyatına yeni bir soluk getirmiştir. Şair kimliğinin yanı sıra sözlük çalışmaları da yapmıştır. Ayrıca Alphonse de Musset, Victor Hugo, Emile Zola ve S. Prudhomme’dan Türkçeye çeviriler yapmıştır.
Muallim Naci Edebi Kişiliği
Muallim Naci eski edebiyat sanatçılarından sayılmış ve eski edebiyatı savunan bir şair olmuştur. Bu özelliğiyle Ziya Paşa’ya benzetilmektedir. Fransız edebiyatını öğrenmiş ve Batılı anlamda şiir örnekleri de yazmıştır. Tamamen Batılı anlayışı kabul etmemiş, Türk kültürünü savunmuş ve Batı’dan aldığı yenilikleri şiirlerine yansıtmıştır.
Kafiyenin göze hitap etmek için olduğu düşüncesini Recaizade Mahmut Ekrem ile yaptığı tartışmalardan anlıyoruz. Recaizade Mahmut Ekrem’in Zemzeme adlı eserine karşılık Muallim Naci, Demdeme isimli eleştirisini yazmıştır. Eski-yeni tartışmaları hükümetin müdahalesiyle son bulmuştur.
Eski şiir geleneğini savunmuş ve halk edebiyatı nazım şekillerini kullanarak eserler ortaya koymuştur. Gazellerini Mesud-ı Harabi mahlasıyla yazarken, hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerinde Hulusi mahlasını kullanmıştır. Köylü Kızların Şarkısı şiiriyle edebiyatımızda ilk kez köy yaşamından söz edilmiştir.
Mehmet Akif ve Tevfik Fikret’in sanat anlayışını etkilemiştir. Tiyatro, eleştiri, sözlük, anı ve çeviri türlerinde de eserler vermiştir. Gerçek adı Ömer’dir.