
Hz. Ömer
Tarihin adaletle anmayı başardığı nadir isimlerden biri Hz. Ömer’dir. O, gücüyle korku salan bir lider değil; hakkı ayakta tutan duruşuyla gönüllere yerleşmiş bir halifedir. Sert mizacının ardında sarsılmaz bir vicdan, heybetli duruşunun gerisinde ise derin bir merhamet barındırır. Devletleri titretmiş fetihlerin mimarı olmasına rağmen, geceleri sırtında erzak taşıyacak kadar halkına yakın bir yöneticidir. Adalet onun için bir erdem değil, varoluş biçimidir. Hz. Ömer (r.a.), makamı yücelten değil; makamı adaletle anlamlandıran bir çağın simgesidir.
| Hz. Ömer (r.a.) | Bilgi |
|---|---|
| Tam Adı | Ebû Hafs Ömer b. el-Hattâb b. Nüfeyl b. Abdiluzzâ el-Kureşî el-Adevî |
| Doğum Tarihi | 586 – 590 (tahmini) |
| Doğum Yeri | Mekke, Hicaz – Benî Adî (Kureyş) |
| Boyu | Kaynaklarda uzun boylu olduğu belirtilir; kesin ölçü net değildir. Bazı kaynaklar, onun yaklaşık yedi fit boyunda yani 2.13 metre olduğunu tahminini verir. |
| Fizikî Özellikleri | Heybetli, güçlü yapılı, sert bakışlı; kaynaklarda “vakar ve haşmet sahibi” olarak anılır. |
| Baba | Hattâb bin Nüfeyl |
| Anne | Hanteme bint Hâşim |
| Mensup Olduğu Kabile | Kureyş – Benî Adî |
| Dini | İslam |
| İslam’a Girişi | Kız kardeşinin evinde Kur’an ayetlerini dinlemesiyle etkilenip Müslüman olmuştur. |
| En Bilinen Lakabı | Fârûk (hak ile bâtılı ayıran) |
| Unvan | 2. Râşidîn Halifesi |
| Halifeliğe Gelişi | Hz. Ebû Bekir’in vefatından sonra istişare ile halife seçilmiştir. |
| Halifelik Süresi | 23 Ağustos 634 – 6 Kasım 644 (yaklaşık 10 yıl) |
| Öne Çıkan Yönetim Özellikleri |
|
| Fetihler |
|
| Katkıları |
|
| Eşleri |
|
| Çocukları |
|
| Ölüm Tarihi | 6 Kasım 644 (26 Zilhicce 23 Hicrî) |
| Ölüm Yaşı | 60–61 |
| Ölüm Sebebi | Sabah namazı sırasında Ebû Lü’lüe el-Fîrûz tarafından bıçaklanma |
| Defin Yeri | Mescid-i Nebevî, Medine |
Hayatı Kısaca
İslam’ın ilk dönemlerinde Müslümanlara karşı sert tutumuyla bilinirken, kız kardeşinin evinde Kur’an ayetlerini işitmesi üzerine derinden etkilenmiş ve Müslüman olmuştur. Müslüman olduktan sonra İslam’ın açıkça yaşanmasında cesaretiyle önemli bir moral kaynağı olmuştur.
Hz. Ebû Bekir’in vefatından sonra halife seçilen Hz. Ömer (r.a.), kamu malını titizlikle koruyan, adaleti esas alan bir yönetim sergilemiş; devlet düzenini kurumsallaştırarak İslam devletini genişletmiştir. Sabah namazı sırasında Ebû Lü’lüe el-Fîrûz tarafından bıçaklanmış, birkaç gün sonra vefat etmiştir.
İslam’ın ilk yıllarında Müslümanlara karşı sert tutum sergilediği bilinmektedir. Ancak bir gün, kız kardeşinin evinde Kur’an’dan okunan ayetleri işitmesiyle düşünceleri değişmiş; okunan ayetlerden etkilenerek hakikati araştırmış ve ardından Müslüman olmuştur. Müslüman oluşu, Mekke’de Müslümanların daha cesur ve görünür şekilde hareket etmesine katkı sağlamıştır.
Döneminde İslam devleti genişlemiş; Irak ve İran bölgelerinde önemli ilerlemeler kaydedilmiş, Şam (Suriye) bölgesi ve Kudüs İslam idaresine girmiş, Mısır fethedilmiştir. Fetihlerde yer yer savaşlar yaşanmış, bazı bölgeler ise anlaşma (sulh) yoluyla İslam yönetimine bağlanmıştır.
6 Kasım 644 tarihinde (26 Zilhicce 23 Hicrî), sabah namazı sırasında Ebû Lü’lüe el-Fîrûz tarafından bıçaklanmış; birkaç gün sonra vefat etmiştir. Vasiyeti doğrultusunda gösterişten uzak bir şekilde defnedilmiş ve Mescid-i Nebevî’de toprağa verilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hz. Ömer (r.a.), sabah namazı sırasında Ebû Lü’lüe el-Fîrûz adlı bir köle tarafından bıçaklanmış ve aldığı yaralar sonucu şehit olmuştur.
En bilinen lakabı Fârûktur. Bu lakap, hakkı batıldan ayırmadaki kararlılığını ve adalet anlayışını ifade eder.
Hz. Ömer (r.a.), yaklaşık 10 yıl 6 ay boyunca İslam Devleti’nin halifeliğini yürütmüştür.
Halk, devlet yöneticileri ve hatta kendi ailesi arasında ayrım yapmadan hüküm vermesi sebebiyle adaletin simgesi hâline gelmiştir.
Hz. Ömer döneminde Kudüs, Mısır, Suriye, Irak ve İran’ın büyük bölümü İslam topraklarına katılmıştır.
Hz. Ömer (r.a.), Mescid-i Nebevî’de Hz. Peygamber (s.a.v.) ve Hz. Ebû Bekir’in yanına defnedilmiştir.
#1Asri saadet doneminde yasayan bir cok insan guzeldi ozeldi. He. Omer ise bir baska guzel ve ozeldi. Kaleme aldiginiz bu yazi icin tesekkur ederim